TAKANA WISA - Arif Rahman
Kamis, 17 Agustus 2017
Tulis Komentar
Sudah talu minggu ari pina mandung haja, limbah satutumat pina marimis satutumat pina mangaring. Ujar kisah di barita musim nang ada wayah ngini pina kada kakaruan lagi, kada taratur lagi nang namanya musim kamarau atawa musim panghujan.
Sadang
lawasnya Hadran duduk taungut sambil basandar di tawing palataran rumah. Kada
karasaan talu bungkus ruku nang diisapnya sambil lipus-lipus ngitu parak habis
sabukuan, tatinggal lima bilah haja lagi tasisa di dalam bungkus nang bagambar
tangkurak. Saban kali Hadran maisap ruku, saban ngitu jua inya kaingatan wan
kawan saparjuangan bagawi nang bangaran Ahim.
***
Wayah
lagi bagawi haratan rami-raminya mancari kayu ulin di muara sungai Barito,
kira-kira dua tahun nang lalu. Hadran wan Ahim ngitu kada kawa dipisahkan tu
pang, nang kayak kambar haja lagi ujar kakawalannya nang di mes, ka mana haja
baduan, handak makanan haja baimbai,
handak ka pasar haja pasti baimbai jua, apalagi kalau bagawian musti
buhannya badua tu babagi sadikit
saurang. Nang itu pang namanya kawan sajati, sakit sama sakit, nyaman sama-sama
nyaman. Pernah wayah ngitu Hadran wan Ahim pina basual, tapi talu hari pina
baakuran pulang, kada sawat lawas atawa sampai tapandam dalam hati.
“Dran,
Hadran...!” ujar Ahim bakiyau pina kauyuhan
“Nangapa,
Him?” Hadran sambil lipus-lipus wan ruku
kada baampihan di muntung.
“Sadang
sudah kita nah, awakku rasa uyuh banar,” jar Ahim pina hingal-hingal bahinak.
“Damintuah.
Ayu ja ikam badahulu. Unda handak manuntungakan ni sadikit dulu nah,” jar Hadran sambil maingkuti masin
sinsu ulahan Japang.
“Cah
…, ikam nih, pina cangkal banar bagawi. Mun nangkaya ngitu aku naik ae
badahulu, sualnya awakku pina rasa kada nyaman nah.”
“Ayuha,
saparapat jam lagi nah. Kaina Unda ampih ae jua. Tanggung banar nah.”
Imbah
disahuti Hadran ngitu, balalu Ahim bulik
manuju mes nang baandak di muara hilir, kira-kira daduaratus meter dari
gawianya. Ahim pina kada kakaruan rasa lagi, awak nang gagah wan kuat rajin
maangkat batang balalu pina baluyu, bajalannya haja gin kaina pina tahiring
kakiwa kaina tahiring kakanan, mirip kayak bidawang bajalan di tanah. Baya talu
langkah di muara lawang mes, kepala Ahim parasanya pina taputar, matanya kaina
tatangkup kaina tabincalak. Bagagas Ahim marabahkan awak inya nang pina ladar
ngitu, imbah tu kadap panjanaknya sa alaman.
***
Ari
pina limpat batangahari, sinar matahari nang rajin manyangat salau-salau pina
bamuram, angin tadas bagirap-girap manunjul di sasala rarapunan. Tamandak
Hadran kaingatan wan kawannya Ahim nang sudah badahulu bulik ka mes. Diitihinya
jam nang ada di tangan kiwa sudah
baandak pukul talu lewat saparampat.
“Cah …, kada kaingatan
Unda sudah limpat ari,” ujar Hadran manggarutu saurangan.
“Ai …, kayapa jualah Ahim?”
Hadran baganangan. Badadas Hadran mambuati pakakas tali manali ka dalam tas
nang bawarna hijau. Masin sinsu nang bamirik Japang dimatiinya, kada
katinggalan wadah eskan gin jua bakas minuman banyu putih dibuatnya jua. Balalu
sigap batis Hadran balinggang hancap bulik dari gawian lancit ka mes handak
mandatangi Ahim nang sudah lawas
badahulu. Pas di palingkungan parak mes, tamandak Hadran kaingatan bahwa Ahim kada tapi nyaman awak, balalui Hadran manukarakan
ubat parasitamul di warung gasan Ahim..
Sampai di hadapan mes,
lawang pina satangah babukaan.
“Him...! Ahim...!” ujar
Hadran. Sampai talu kali Hadran mangiyau tatap haja kadada sasahutannya dari
dalam.
“Ai..., ajin nih
taguring bisa Ahim,” ujar Hadran dalam hati. Dilihatnya ae sudah si Ahim
barabah, kada handak jua inya mahaur Ahim kalu pina kauyuhan. Babaya Hadran
baganti baju tadangar suara Ahim pina kada kakaruan
“Uma...! Abah …!” ujar
Ahim maigau
“Akayah ! Kanapa, Him?”
Hadran takajut. Ditapak-tapaknya awak Ahim sampai Ahim tabangun.
“Uma, Him, panasnya
awak Nyawa. Kanapa pina maigau?”
“Kada tau jua nah aku,
Dran ae. Bisa kada panjang lagi kalu umurku,” ujar Ahim pina mangaradau.
“Ui …, baingat-ingat, Sanak.
Jangan pina mambuang parangai ha.” Hadran pina manyariki. “Ayuha... isuk kita
bulikan haja sudah. Kita batatamba gin ka wadah Mama Enong. Ujar, sidin tu
harat banar, tapi minumi dahulu ubat paracitamul samantara.”
“Ayuha, tasarah ikam ja, Dran ae,” jar
Ahim pina pasrah
***
Baisukan ari, langit
pina tarang. Matahari pina satangah salau-salau, galumbang banyu pina
dadarasan. Suara masin sabura pina
panyaringnya, kada kalah jua suara acil-acil di jukung pina rami bajualan
bapandiran batawaran haraga. Tamandak kalutuk nang mambawa Hadran wan Ahim
lacit di muara Kuin Carucuk. Ahim nang
awaknya sudah dibungkus wan jakit tabal masih haja pina mariap dinging.
“Alhamdulillah, sampai
jua kita, Him ae. Kita langsung haja gin sudah ka rumah Mama Enong. Rumah sidin
parak masigid Kanas situ,” jar Hadran sambil maingkuti tas ransil Ahim
Ahim kada tapi banyak bapandir.
Parasanya awaknya samakin ari pina samakin bauyuh. Makan aja pina kada tapi mau
lagi. Kada saapa timbul si Ahim bapandir
saurangan.
“Panjang juakah umurku,
uyuh banar sudah aku, Dran ae”.
“ Ai …, jangan nang
kayangitu bapandir. Ingat anak wan bini, Him ae,” ujar Hadran manyahuti pulang.
“Ayu ja, pukuknya kita batatamba dulu,
jangan bapikiran pina kada kakaruan ha!”
Sudah tajajak di muara
kuin, balalu Hadran bahancap mangiyau beca nang batinggir di palingkungan
parkiran. Badadas buhannya badua ngitu babuat, kira-kira talu kilo jarak rumah
Mama Enong dari tarminal taksi kalutuk. Kada saapa, lacit jua buhannya badua
ngitu di rumah Mama Enong nang baandak di Kampung Alalak parak masigit Kanas.
Urang di kampung ngitu, dari ujung ka ujung siapa nang kada tau lawan Mama
Enong, ujar urang. Sidin tu harat banar manambai wan sakti-saktinya ha pulang.
Ada dahulu urang bakas kacilakaan batisnya patah. Ujar duktur, batisnya itu
harus diamputasi kada kawa lagi diubati. Pas dibawa ka wadah Mama Enong alhamdulillah
sambuh wan ampih sabakasan langsung situ sini kawa bajalan.
Di palataran rumah Mama
Enong, pina hibak urang batungguan mahadang antrian handak batatamba jua. Ada
nang handak baurut, ada jua urang nang tangannya patah, macam-macam ae.
Kira-kira dua jam mahadangi, balalu giliran Ahim.
“Masuk ha,” ujar Mama
Enong
Balalu masuk Hadran wan
Ahim langsung baduduk di tangah rumah. Muntung Mama Enong kada sing ampihan
pina kacakup-kacakupan manginang, nang kayak mamakan gulaan saking pina
kanyamanan, kalau dijanaki bujur-bujur umur sidin tu tih, bisa kitaran 60 tahun kalu lah.
“Garingkah ikam, Nang?”
ujar Mama Enong sambil manjanaki Ahim
“Inggih, Cil ae,” jar
Ahim manyahuti
“Ikam tu takana ampun
urang pang kalu aku lihat. Mata ikam tu pina manguning. Muha ikam pina pucat
jua. Kalu ujar urang kampung tu namanya wisa, tapi kalau ujar duktur
disambatnya panyakit liper ae. Kayaknya ikam nih sudah lawas takana, tapi ikam
tahani tarus,” ujar Mama Enong.
“Kawalah, Cil, ditambai
kawan ulun nih,” jar Hadran pulang manyahuti
“Kawa haja pang, tapi
kita tatap ae basarah diri wan ampun-Nya. Batawakal ae,” jar Mama Enong pina
malamahi.
“Mun kayaitu nangapa
ulun siapkan, Cil?” jar Ahim pulang
“Ayuha, ikam langsung
kumandii haja. Sualnya kalu aku lihat wisa nang ada di awak ikam tu sudah masuk
satu jari pina dalam banar.”
Balalu Mama Enong
manyiapkan pakakas gasan mandi wisa. Kambang tujuh rupa dibuat sidin kadalam
tajau nang baisi banyu. Kada katinggalan minyak harum malaikat subuh
dicampurkan sidin jua. Sagala doa mandoa dibacakan wan ditiupi sidin di dalam
tajau nang baisi banyu ngitu.
“Sini, Nang !” ujar
Mama Enong mangiyau Ahim.
Balalu Ahim baparak
manuju padapuran rumah Mama Enong. Tinggal batapihan haja lagi. Awaknya dahulu
pina lamak, wayah ini pina bakurus banar. Muhanya pucat nang kayak kahabisan
darah. Bajalan haja pina singgang.
“Baduduk hadap kiblat
ikam,” Mama Enong manyuruh Ahim.
“Ambilkan pang Nang
kain kuning ngitu,” ujar Mama Enong pulang manyuruh Hadran.
Ditukupi sidin awak Ahim
sabukuan pakai kain kuning. Sagala doa mandoa dibacakan sidin. Ditiupi sidin di
bumbunan kapala Ahim.
“Umpati nang aku baca
ngini, Nang lah !” ujar Mama Enong sambil ma ingkuti gayung nang baiisi banyu.
“Bismillahirrahmannirrohim.”
“Assyhadu
Allah Illaaha Illallah, Waas Hadu Anna Muhammadurrasulillah...!”
“Misinya
Allah, Misinya Muhammad, Misinya baginda Rasulullah, jaya jingga zat dagingnya
sumsung tulang, hilangkan samunyaan panyakit nang ada di diri urang ngini.
Barkat Laillaha Ilallah Muhammadurrasulillah …!”
ujar Mama Enong sambil mangubui banyu di awak Ahim
Di higa palidangan
Hadran manjanaki banar wan kawannya Ahim nang dimandii Mama Enong. Ada pang
kira-kira saparapat jam Ahim dikubui Mama Enong, maka, pina kaciuman banar
bau minyak harum malaikat subuh wan
kambang tujuh rupa ha pulang.
“Ayuha, Nang ae.
Baikhtiar ae kita sudah. Nangapa pang, panyakit ngini datangnya dari Allah
Taala jua. Munnya kita baingat Insya Allah nyaman haja kita. Nang panting, ikam
ae lagi bakuat-kuat samangat diri, urang kana wisa ngini, umumnya samangat
hidupnya nang dihantamnya. Kalu ikam kadada lagi samangat hidup bamagin baharat
panyakit wisa ngini, Ayuha …, mudahan
lakas sambuh haja ikam, Nang ae. Jangan kada ingat minumi banyu ngini. Habis tu
ditampungasi ka muha, sambil dibacakan shalawat,” ujar Mama Enong sambil
mamadahi.
Ahim pina
baunggut-unggut aja, sambil mandangarakan papadahan Mama Enong. Balalu buhannya
badua tu bulikan ka rumah masing-masing.
***
Ari
sasagin mangadap, bulan sasagin batinggi. Angin pina dibur-dibur maranjahi
puhun mangga, suara rintik-rintik hujan pina basasahutan di atas atap. Rasa
sadar atawa kada, Hadran dibawai urang nang babaju putih ka dalam ruangan nang
kayak mirip panjara. Urang nang babaju putih ngitu parawaknya pina tinggi wan
basar-basarnya, maka pina ganas banar, sampai tangan Hadran diingkutinya sing
pisitan.
“Duduk ikam di situ,”
ujar urang nang babaju pituh ngitu pina manyariki.
“Ai …, ada apa nih?”
jar Hadran bingung.
“Pukuknya ikam hari ini
jua dieksikusi mati,” ujar urang babaju putih ngitu.
“Apa salah Unda?” ujar
Hadran pina takutan.
Kada manyahuti urang
nang babaju putih ngitu. Muhanya pina ganas. Parawakannya tinggi basar sambil
mancilingi Hadran, sambil bakacak pinggang ha. Kada sawat lawas tadangar suara
urang nang kada dikenalnya jua ulih Hadran. Urang ngitu parawakannya mirip
kayak kawannya Ahim tapi lain Ahim jua, sambil bapandir.
“Jangan takutan, Wal ae
! Hukuman mati ini sakitnya satumat haja. Aku gin dihukum mati jua ulih inya
tuh,” ujar urang nang mirip Ahim.
“Unda kada kayak,
Nyawa! Unda masih bisi anak, bini wan kuitan,” ujar Hadran pina bamamai.
“Ui …, lakasi ! Aku haja
gin badahulu nang dieksikusi,” ujar urang nang mirip Ahim ngitu mangiyau urang
nang babaju putih.
“Nah, lihati sanaklah !
Aku badahulu nah,” sambil takurihing urang nang mirip Ahim ngitu.
Kada saapa, urang nang
babaju putih tinggi wan basar-basarnya maabil suntikan nang baisi ubat pamati.
Jarum suntiknya pina kacilangan wan tajam-tajamnya. Balalu disuntik matinya ae
urang nang mirip Ahim ngitu di tangan kiwa. Kakira saparampat jam, urang nang
mirip kawannya Ahim ngitu langsung kajang-kajang. Kadua matanya langsung
tatangkup. Awaknya tabujur kaku kada sing garakkan lagi.
“Kasi …, giliran ikam
lagi,” ujar urang nang babaju putih
ngitu manyuruh Hadran.
Apa daya pasrah ae lagi
si Hadran. Handak bukah kada kawa lagi inya. Jantung Hadran sing dagupan
kancang. Awaknya hibak wan paluh liir saking katakutanan. Apalagi malihat jarum
suntik nang pina kacilangan. Urang nang babaju putih ngitu maingkuti pisit
tangn Hadran. Babaya handak manyuntik, tadangar suara biniaan bakuciak bahalulung mulai luar.
“Abahnya...!” langsung
sakatika urang nang babaju putih ngitu hilang kada babakas. Kada jadi handak
manyuntik.
***
“Astagfirullah !” ujar
Hadran tadikir, tacandak bangun.
“Mimipi apa tadi? Mudahan
kadapapa,” jar Hadran limpui paluh di awaknya saking tabawa mimpi. Diitihinya
jam, sudah pukul satangah ampat
baisukan. Handak guring pulang katiya kada kawa lagi. Dibawainya ae
batimpungas manyika muhanya. Tapi dalam
hati Hadran masih kapikiran haja wan mimpinya hanyar-hanyar tadi. Salang
saparapat jam tandangar suara handphone babunyi. Diambilnya ae handphone ngitu.
Dijanakinya tulisan nang ada di layar nang batulisan nama Masni bininya Ahim.
“Cah, ada apa ni?” ujar
Hadran bagaritik dalam hati. Dipiciknya tumbul nang bawarna habang. Didangarkannya
suara handphone ngitu di talinga. Tadangar suara binian pina maisak-isak
manangis. Hadran pina kutup-kutupan hati. Muha Hadran langsung pina pucat
“Dran …, Dran !Ahim,
Dran !Ahim …!?” sambil maisak-isak suara Masni di handphone
“Kanapa Ahim? Kanapa?”
jar Hadran pina panasaran
“Ahim maninggal.” Langsung
mati handphone situ sini.
Mandangar habar dari
Masni bini Ahim, Hadran langsung lamah lintuhut. Muhanya masam pucat, batisnya
rasa kada bajajak lagi di lantai, matanya habang, sampai-sampai banyu matanya
kada kawa lagi ditahaninya langsung mangalunyur kaluar. Hatinya rasa nang kayak
disambar patir. Jantungnya dibur-dibur kada karuan. Sakatika kaingatan inya wan
mimpi hanyar-hanyar tadi, jangan-jangan mimpi tadi partanda inya kahilangan
kawan akrab nang sudah dianggapnya kayak dangsanak. Taucap ai Hadran sambil
taisak-isak “Innalillah Wainnalillahi
Rojiun...”
***
Sudah manyalawi ari Ahim maninggal dunia, pikiran
Hadran masih haja kaganangan wan kawan sanasib saparjuagan. Satiap inya duduk
kaganangan wan Ahim. Satiap makan ganangan jua wan Ahim. Hati Hadran pina kada
karuan rasa, kayak urang ditinggalkan pacar kawin. Gawiannya malamun haja.
“Sudah
ha, Abahnya ae. Jangan talalu diganangakan. Amun pian kayaini tarus, timbul
pian manggaring jua,” ujar Imah bini Hadran sambil mamadahi
“Aku
Umanya ae, kanapakah? Guringku pina kada karuan rasa. Satiap guring tamimpi
pina handak di bawai urang tarus, maka awak pina ladar jua, kada tapi samangat
ham pulang,” jar Hadran bakisah wan bininya.
“Munnya kaya itu,
lakasi Abahnya kita ka wadah Mama Enong, kalu pina pian takana wisa jua. Ujar
wisa ni bisa babawaan, Abahnya ae. Apalagi pian akrab banar wan Almarhum.”
Bahancap Hadran wan
bininya mandatangi rumah Mama Enong. Kayak biasa, di palataran rumah Mama Enong
hibak urang nang mahadang antrian handak batatamba wan sidin. Baduduk ae jua
Hadran wan bininya di palataran. Adapang kakira satangah jam mahadangi.
“Assalamu alaikum,”
ujar Hadran wan bininya masuk ka dalam rumah Mama Enong
“Waalaikum salam,”
manyahut Mama Enong.
“Oh, Ikamkah, Nang?
Kayapa kabar? Kayapa kawan ikam sumalam?” jar Mama Enong batakun masih ingat.
“Kawan ulun sumalam
maninggal, Cil ae,” jar Hadran.
“Innalillah
…!”
“Ulun ni datang ka
wadah pian nih, handak batatamba pang nah. Sualnya awak lun ni pina uyuh banar,
awak pina ladar. Maka satiap ulun guring tamimpi pina handak di bawai urang
tarus, Cil ae,” jar Hadran bakisah.
“Aku malihat ikam nih,
taumpat jua pang takana wisa, tapi ikam nih masih hahanyaran haja. Untungnya
ikam capat. Lain kayak kawan ikam sumalam sudah lawas, maka kalau sudah lawas
nih ngalih tu pang disambuhakan, apalagi samangat handak sambuhnya kadada lagi,
bisa mambawa umur tu pang. Ayuha, aku bari banyu haja. Kaina banyu ni ditimungakan,
wan kaina ambil tanah di bawah rumahan
nang kada takana sinar matahari. Talu ganggam haja tanahnya. Imbah ngitu
tanahnya campur wan banyu timung. Bisa haja kalu batimung?” jar Mama Enong
batakun sambil manjalasakan.
“Inggih. Paham ae lun,
Cil ae,” ujar Imah bini Hadran manayahut.
“Amun dalam saminggu ni
masih haja lagi awak ikam pina kada karuan rasa, bamandi haja pulang kayak
kawan ikam sumalam. Ayuha, mudahan sambuh haja,” jar Mama Enong
***
Ari
sasan pina marintik, angin pina dibur-dibur di sasala puhun mangga. Ruku nang
tasisa lima bilah ngitu sudah habis kada karasaan, diitihinya habunya sudah
hibak di asbak. Tadangar suara babinian mangiyau dari dalam rumah.
“Ui
…, Abahnya! Putikakan tapasan, ulun lagi baharaguan nah di dapur.”
Balalu
Hadran, mamutiki tapasan nang ada di higa rumah, sambil mambuang bungkus ruku
nang bagambar tangkurak ngitu.
“Alhamdulillah ! Allah
Taala masih mambari kasampatan aku kasihatan gasan baibadah,” garitik Hadran
dalam hati.
Batulicin, 23 September 2016

Belum ada Komentar untuk "TAKANA WISA - Arif Rahman"
Posting Komentar